«Ο κύκλος της φάβας στη νησιωτική Ελλάδα» στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ελλάδας.
Αποτέλεσμα συνεργασίας του Συλλόγου Καρσάνων Λευκάδος- Αθήνας και του Ινστιτούτου Φυτογενετικών Πόρων του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών.
Με ιδιαίτερη χαρά σας ανακοινώνουμε την Υπουργική Απόφαση που εγκρίνει την εγγραφή του στοιχείου «Ο κύκλος της νησιωτικής φάβας» στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ελλάδας.
Ο Σύλλογος Καρσάνων Λευκάδος- Αθήνας σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Φυτογενετικών Πόρων του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών υπέβαλαν τον σχετικό φάκελο σε συνεργασία με τους ακόλουθους τοπικούς φορείς και πρόσωπα: Κοινοτικό Συμβούλιο Καρυάς Λευκάδας, Ένωση Συνεταιρισμών Θηραϊκών Προϊόντων, Αγροτικό Συνεταιρισμό, Ατσικής Λήμνου, Δήμο Σκύρου, Αγροτικό Συνεταιρισμό Χώρας Αμοργού, Εταιρεία Τηνιακών Μελετών, στην Κάρπαθο με τον Μιχάλη Λεντάκη, Μαρίνα Λεντάκη , Ρούλα Χουβαρδά – Παπαβασίλη, στη Λήμνο με την Αθήνα Καβαλέρη, στην Τήνο με τον Νίκο Κωνσταντίνου Αλβέρτη και στη Νάξο με τη Λαβρία Πρωτοπαπαδάκη .
Την πρωτοβουλία και τον συντονισμό της διαδικασίας είχε η καθηγήτρια Πηνελόπη Μπεμπέλη, Διευθύντρια του Εργαστηρίου Βελτίωσης Φυτών και Γεωργικού Πειραματισμού και του Ινστιτούτου Φυτογενετικών Πόρων του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών, η οποία μαζί με τους ερευνητές Ανδρομάχη Οικονόμου και Ροίκο Θανόπουλο συντάξανε το δελτίο.
Η φάβα είναι πανάρχαιο έδεσμα που καταναλώνεται μέχρι σήμερα παραδοσιακά στα περισσότερα νησιά του Ελληνικού χώρου. Παρασκευάζεται από σπασμένες κοτυληδόνες σπερμάτων (σπόρων) οσπρίων που προέρχονται από τοπικές ποικιλίες πέντε βοτανικών ειδών (3 είδη λαθουριού, 1 μπιζελιού, 1 κουκιού). Οι αγρότες σε κάθε νησί έχουν αναπτύξει τη δική τους καλλιεργητική τεχνική και επεξεργασία σύμφωνα με την τοπική παράδοση. Στην παραδοσιακή νησιωτική κοινωνία η φάβα εντάσσεται στον καθημερινό όσο και στον εορταστικό διατροφικό κύκλο, δημιουργώντας μια ιδιαίτερη διατροφική κουλτούρα και περιβάλλεται από πλήθος λεκτικών και συμβολικών πρακτικών. Η φάβα εξακολουθεί μέχρι σήμερα να περιλαμβάνεται στην τοπική παραδοσιακή κουζίνα αλλά και στις σύγχρονες γαστρονομικές συνθέσεις.
Στο νησί μας (στον κάμπο της Καρυάς) παραδοσιακά καλλιεργείται το λαθύρι (λαθούρι) το οποίο μαγειρεύουμε σαν όσπριο και παρασκευάζουμε τη φάβα.
Όπως αναφέρει η Υπουργική Απόφαση, το παρασκεύασμα της φάβας «αποτελεί βασικό προϊόν της διατροφικής κουλτούρας της νησιωτικής Ελλάδας που συμβάλλει αφενός στην ενίσχυση και ανάδειξη της πολιτισμικής ταυτότητας των νησιωτικών περιοχών, αφετέρου στη διαφύλαξη και ενίσχυση της παραγωγικής ταυτότητας και της γευστικής μνήμης των νησιωτικών κοινοτήτων καθώς και στη βιώσιμη ανάπτυξή τους.»
Ο Σύλλογος Καρσάνων Λευκάδος- Αθήνας θα συνεχίσει τις προσπάθειές του ώστε να διασωθεί ο αρχαίος σπόρος του λαθουριού και η καλλιέργειά του, μαζί με τους αγρότες και τους κατοίκους του χωριού μας.
Στον σχετικό φάκελο που κατέθεσε ο Σύλλογος εντοπίζονται τα προβλήματα που παρουσιάζονται στην παραγωγή του λαθουριού (ανεπιτήρητα, αγριογούρουνα κλπ) που αν δεν αντιμετωπιστούν άμεσα και δραστικά από το κράτος κινδυνεύει να χαθεί ο αρχαίος σπόρος με ό,τι αυτό συνεπάγεται.
karsanikanea.com 